VRAM overklokken: zo haal je meer bandbreedte uit je videokaart

Iedereen overklokt de GPU-chip, maar bijna niemand raakt het geheugen aan — terwijl juist daar vaak de grootste winst zit. Moderne games en creatieve applicaties zijn hongerig naar geheugenbandbreedte, en VRAM overklokken levert in bandbreedte-gevoelige scenario’s soms meer op dan het opvoeren van de core-klok. In dit artikel leer je hoe GDDR-geheugen werkt, hoe je het veilig overklokt en wanneer …

Read more

GPU undervolting: stiller, koeler en zuiniger gamen zonder fps-verlies

Je videokaart klinkt als een stofzuiger, wordt 78 graden warm en je stroomrekening liegt er niet om — terwijl je framerate nergens heen hoeft. GPU undervolting is de best bewaarde truc van ervaren pc-bouwers: je verlaagt het voltage van je grafische chip, waardoor hij koeler, stiller en zuiniger wordt, zonder ook maar één frame per seconde in te leveren. In …

Read more

DDR5 overklokken voor beginners: veilige geheugen-tuning in 7 stappen

Je hebt zojuist 64 GB razendsnel DDR5-geheugen gekocht, maar het draait op een suffe 4800 MT/s terwijl de verpakking 6400 MT/s belooft. Herkenbaar? Geheugen draait standaard op conservatieve JEDEC-snelheden, en pas met overklokken — via XMP, EXPO of handmatige tuning — haal je eruit wat erin zit. In deze gids doorloop je in zeven veilige stappen hoe je DDR5 overklokt, …

Read more

CPU-pinning en processoraffiniteit: zo wijs je taken toe aan de juiste cores

Je hebt een processor met zestien cores, maar je game gebruikt er maar vier — en Windows plant je render-taak doodleuk op precies diezelfde cores. Het resultaat: haperingen, lagere framerates en een systeem dat trager aanvoelt dan de specificaties beloven. CPU-pinning, ook wel processoraffiniteit genoemd, lost dit op door taken handmatig aan specifieke cores toe te wijzen. In dit artikel …

Read more

Quantum-co-processors: zo werkt quantumcomputing als versneller — en wat jij eraan hebt

Belangrijkste punten van de redactie Quantum-co-processors: zo werkt quantumcomputing als versneller — en wat jij eraan hebt Quantumcomputing domineert al jaren de koppen: “suprematie bereikt”, “revolutie in aantocht”, “het einde van klassieke chips in zicht”. De realiteit is nuchterder en tegelijk interessanter: quantumprocessors vervangen je CPU niet; ze worden ernaast gezet. Dit artikel legt uit hoe de quantum-co-processor werkt, wat …

Read more

Glass substrates: het glazen fundament waarop toekomstige chips worden gebouwd

Belangrijkste punten van de redactie Intel kondigde in 2023 als eerste glass substrates voor advanced packaging aan: een glazen kern in plaats van een organisch substraat, met volgens Intel tot 10 keer hogere interconnect density. Glas is veel vlakker en stabieler bij hitte dan organische materialen: minder warpage, circa 50 procent minder pattern distortion en een betere tolerantie voor hoge …

Read more

Photonic chips: rekenen met licht in plaats van elektronen

Belangrijkste punten van de redactie Photonic chips: rekenen met licht in plaats van elektronen Al ruim vijftig jaar loopt alle dataverkeer in een computer via elektronen door koperen banen. Dat begint te kraken: AI-datacenters groeien richting clusters met honderdduizenden GPU’s, en het verplaatsen van data — niet het rekenen zelf — dreigt de grootste energievreter te worden. Photonic chips beloven …

Read more

HBM3e uitgelegd: het gestapelde geheugen achter moderne AI-versnellers

Belangrijkste punten van de redactie HBM3e uitgelegd: het gestapelde geheugen achter moderne AI-versnellers Wat is HBM3e? Gestapeld DRAM naast de GPU HBM3e staat voor High Bandwidth Memory 3 Extended en is een geheugentechnologie die fundamenteel anders is opgebouwd dan het DDR- of GDDR-geheugen in een gewone pc. In plaats van losse chips op een printplaat worden bij HBM meerdere DRAM-dies …

Read more

GAA nanosheet-transistoren: waarom FinFET plaatsmaakt voor de transistor van de toekomst

Belangrijkste punten van de redactie GAA nanosheet-transistoren: waarom FinFET plaatsmaakt voor de transistor van de toekomst Elke nieuwe generatie chips draait om dezelfde vraag: hoe krijgen we meer rekenkracht in minder ruimte, zonder dat stroomverbruik en warmte uit de hand lopen? Meer dan tien jaar was het antwoord de FinFET, de architectuur die de industrie sinds het 22nm-tijdperk vooruit hielp. …

Read more

PL1/PL2-vermogenslimieten uitgelegd: hoe Intel CPU’s stroom en prestaties regelen

Belangrijkste punten van de redactie PL1/PL2-vermogenslimieten uitgelegd: hoe Intel CPU’s stroom en prestaties regelen Drie instellingen bepalen hoeveel stroom een Intel-processor mag verbruiken: PL1, PL2 en tau. Samen vormen ze het hart van Turbo Boost en bepalen ze hoe snel je CPU is, hoe warm hij wordt en hoe lang hij voluit kan draaien. Wat zijn PL1, PL2 en tau? …

Read more